Jelcze przeszły do historii

14 lipca zajezdnię opuścił Jelcz M181MB/3 Tantus #679 (2 lipca szlak przetarł mu jego bliźniak #678), co zakończyło 54-letnią historię eksploatacji autobusów marki Jelcz w Płocku. Historię bardzo ciekawą i różnorodną. Autobusy wyprodukowane przez Jelczańskie Zakłady Samochodowe były najliczniejszą grupą pojazdów eksploatowanych do tej pory w płockiej komunikacji.

Wszystko zaczęło się w 1972 roku, kiedy do naszego miasta dotarł pierwszy Jelcz MEX 272 (#215) oraz przegubowe Jelcze AP-02 oraz 021 (#216-219), które przyjechały jako pojazdy używane z największych miast Polski. Wszystkie wymagały dużych remontów. Zakupy używanych przegubowych Jelczy kontynuowano do 1979 r. Ich nienajlepszy stan techniczny oraz wiek spowodowały, że nie zadomowiły się one na ulicach Płocka na dłużej. Od 1977 r. liczba Jelczy systematycznie malała aż do 1982 r., kiedy z taboru wykreślono dwie ostatnie sztuki (#275 i #277).

Przełomowy okazał się rok 1979, kiedy do zajezdni przy ulicy Przemysłowej dotarło pierwszych 10 sztuk Jelczy PR110 (#377-381, #383-387). W ciągu kolejnych 13 lat zakupiono łącznie 157 sztuk. Pojazdy te szybko zadomowiły się na płockich ulicach, a charakterystyczna berlietowska ściana przednia stałą się nieodłącznym elementem miejskiego krajobrazu przez ponad ćwierć wieku. Ostatnią sztukę skasowano dopiero w 2013 r. – był to egzemplarz #505, który służył Płocczanom prawie 30 lat i był najdłużej jeżdżącym autobusem w dotychczasowej historii płockiej komunikacji.

W 1986 r. do Płocka trafił pierwszy Jelcz M11 (#528). Autobus ten zabudowywano na podwoziu firmy Csepel 260.88 produkowanym dla Ikarusa, dla którego dostosowano i skrócono karoserię Jelcza PR110. Łącznie w ciągu 22 lat eksploatowano w Płocku 16 takich pojazdów.

W 1993 r. miasto dla ZKM Płock zakupiło pierwsze Jelcze 120M (#579-583). Pojazdy były zmodernizowaną wersją modelu PR110. Wśród 42 zakupionych sztuk na uwagę zasługują: prototypowy egzemplarz (#579), pierwsze autobusy przystosowane do przewozu osób niepełnosprawnych (wyposażone w windę #597-598), a także 5 używanych Jelczy 120M/3 kupionych pod koniec 2010 r.

W 1995 r. rozpoczęła się w Płocku eksploatacja autobusów niskowejściowych Jelcz M121 w wersji MB (#624-625), a od 1997 również w wersji M (#631-632 i #635).

Ostatnim typem pojazdów wprowadzonych do eksploatacji spod znaku JZS były przegubowe M181MB. Pierwszy (#626) trafił do zajezdni w 1996 r., a drugi (#630) rok później. 19 września 2007 r. na płockie ulice wyjechały dwa nowe Jelcze M181MB/3 (#678-679). W październiku 2008 roku fabryka w Jelczu-Laskowicach zakończyła produkcję autobusów, a płockie Tantusy okazały się jednymi z ostatnich sztuk wyprodukowanych tego typu. Czas pokazał, że jakość ich wykonania była naprawdę wysoka. Przez 19 lat woziły pasażerów na najbardziej obciążonych liniach, a każdy z nich pokonał grubo ponad milion kilometrów. Do samego końca ich silniki pracowały cichutko, a skrzynie biegów nie szarpały. Jelcz #678 uczestniczył również w kilku imprezach komunikacyjnych: „Tantusem po Kotlinie Płockiej”, „Tantusem nad Wisłę”, a rok temu bez problemu pokonał ponad 600-kilometrową trasę na VI Zlot Jelcza, odwiedzając miasto, w którym został wyprodukowany. Wśród zwiedzających znaleźli się dawni pracownicy fabryki JZS, którzy brali udział w produkcji naszego autobusu. Byli zaskoczeni jego dobrym stanem. Przez organizatorów został wyróżniony za wygląd, kompletację i stopień zachowania oryginalnego stanu. Płockie Tantusy były ostatnimi w Polsce pojazdami tego typu wykonującymi przewozy regularne. Tym bardziej szkoda, że obydwa zakończyły swój żywot na złomowisku i choć jeden nie trafił w „dobre ręce”.

Łącznie na kartach historii płockiej komunikacji zapisało się 279 autobusów marki Jelcz.

* Jelcz 043 #280, Jelcz PR110IL #472, Jelcz PR110D-LUX #562 oraz Jelcz T120 #584

Płocka komunikacja eksploatowała także trzy pogotowia techniczne tej marki: Jelcz RTO RP06 (w latach 1973-1988), Jelcz PR06 Pilawa (adaptowany z Jelcza #215 w 1978 r. – do 1989 r.) oraz Jelcz RTO RP06 (adaptowany w 1982 r. z pojazdu pochodzącego z MZK Warszawa).